درمانهای جایگزین برای دیابت
درمانهای مختلفی برای دیابت معرفی شده است. درمانهای مرسوم که بوسیلۀ داروهای تجویز شده توسط پزشک استفاده می شود و درمانهای مکمل و جایگزین موارد دیگری از درمان دیابت محسوب می شوند که گاهی برای درمان دیابت بکار می روند. درمانهای مکمل و جایگزین مجموعه ای از قوانین هستند که تغذیه، ورزش، وضعیت فکری و شیوۀ زندگی را در بر می گیرد. از این درمانها می توان به طب سوزنی ، تصویر سازی ذهنی، کایروپرکتیک، یوگا، هیپنوتیزم، بیوفیدبک، آروماتراپی(رایحه درمانی)، ریلکسیشن، داروهای گیاهی، ماساژ و..... اشاره کرد.
چه انواعی از درمانهای جایگزین در درمان دیابت بکار می روند؟
1- استفاده از مکمل ها
کروم
کروم یکی از مواد معدنی است که در تحقیقات به عنوان مادۀ بهبود دهندۀ کنترل دیابت از آن نام می برند. درمقالات بطور گسترده ای از کروم به عنوان درمانی برای بهبود کنترل دیابت نام برده شده است این مکمل نقش مهمی درتسهیل متابولیسم گلوکز دارد .این ماده در دانه ی غلات، زرده ی تخم مرغ،کلم بروکلی و مخمر به میزان قابل توجهی یافت می شود. در متاآنالیزی که بروی 381 بیمار دیابتی نوع 2 پس از درمان با مکمل کروم انجام گردید، تغییرات قابل توجهی در متابولیسم گلوکز در این افراد مشاهده گردید.
منیزیوم
در سالهای اخیر تحقیقات زیادی بروی مصرف این مادۀ معدنی و بهبود کنترل قندخون در افراد دیابتی صورت گرفته است. کمبود منیزیوم همراه با اختلال در ترشح انسولین سبب ایجاد عوارض دیابت می شود. منابع روزمره ی منیزیوم شامل دانه های غلات ، دانه های مغزدار ، آجیل و سبزیجات برگ سبز است.
وانادیوم
این ماده از منابع گیاهی تأمین می شود و در تحقیقات مشخص گردیده است که مصرف آن سبب افزایش حساسیت فرد به انسولین می شود.
آلفالیپونیک اسید (ALA)
این ترکیب شیمیایی دراسفناج، بروکلی و گوجه فرنگی بوفور یافت می شود. این ماده آنتی اکسیدان قوی ضد استرس اکسیدایتو است و سبب افزایش حساسیت به انسولین می گردد.
کوآنزیم Q10
این کوآنزیم یکی از عوامل تنفس سلولی است که تأثیر آن در کاهش خطر بیماریهای قلبی –عروقی شناخته شده است و مصرف آن بر افراد دیابتی نیز توصیه می شود.
2- غذاهای گیاهی
مواد گیاهی زیر برای بیماران دیابتی مفید است :
- مخمر آبجو
- گندم سیاه
- بروکلی و گیاهان مرتبط به این خانواده
- بامیه
- نخود فرنگی
- شنبلیله
- درمنه یا نرنجاسف
اکثر غذاهای گیاهی حاوی مقادیر زیادی فیبر هستند که برای کنترل قندخون افراد دیابتی مفید می باشند. تحقیقات کلینیکی با نتایج امیدوار کننده ای در مورد سایر گیاهان دارویی مانند سیر، زنجبیل، جنسینگ، ولیک وگزنه بروی دیابت وجود دارد.
چنانچه تصمیم به مصرف این مواد گیاهی گرفته اید، بهتر است. قبل از مصرف آنها با پزشک خود مشورت کنید. محصولات و گزینه هایی برای کاهش وزن افراد دیابتی وجود دارد، از آنجائیکه وزن و دیابت با هم مرتبط هستند، خیلی از افراد دیابتی به عنوان درمان جایگزین از موادی استفاده می کنند که در کاهش وزن موثر هستند. این مواد شامل:
- کیتوسان (پلی ساکاریدی است که از واحدهای تکرار شوندۀ بتا – دی – گلوکزآمین و N استیل – D – گلوکز آمین با پیوند های 1 به 4 )ساخته شده است. این ماده بصورت تجاری از دی استیلیشن کیتین که در اسکلت خارجی خرچنگ و میگو یا در دیوارۀ سلولی قارچ ها وجود دارد، ساخته می شود.
- گارسینیا کامبوجیا یا تمبر هندی که مملو از هیدروکسی سیتریک اسید است. هیدروکسی سیتریک اسید مانع تبدیل انرژی اضافی بدن به چربی می شود.
- کروم
- پیروات
- گرماندر یا سیزاب یا کماذریوس
- گلابی بالسام یا کدو قلیانی تلخ یا Bitter melon
- Aristolochic acid
- روزل یا sauropus androgynus
علاوه بر موارد بالا، چسب های پوستی و اسپری های دهانی گاهی برای کاهش اشتهأ و وزن بکار می روند. یکی از چسب های پوستی حاوی 29 ترکیب شیمیایی مختلف است که باعث کاهش اشتها می شود، اما هیچگونه مطلب چاپ شده ای در تأیید موثر بودن این چسب ها وجود ندارد.
آیا مصرف تمام گیاهان دارویی برای درمان دیابت ایمن است؟
در سال 2003 Ephedrine که ma huang نیز نامیده می شود، اولین مادۀ گیاهی بود که مصرف آن توسط FDA ممنوع گردید. افدرین ماده ای بود که براحتی از داروخانه ها قابل تهیه بود و به عنوان داروی ضد چاقی دارای مزایای زیادی بود. اگر چه بنظر نمی رسید این ماده خطرناک باشد اما مصرف مقدار زیاد آن سبب بی خوابی، افزایش فشار خون، آب سیاه چشم و عدم دفع ادرار می شود. مصرف این ماده سبب بروز سکتۀ مغزی نیز شده است.
کیتوسان اگر چه سبب تسهیل کاهش وزن می شود اما همکنون بحث های زیادی در مورد مصرف آن وجود دارد، این ماده که از پوستۀ سخت پوستان استخراج می شود با اتصال به مولکولهای چربی مانع از جذب آنها می شود و در کاهش وزن موثر است، اما مطالعات کنونی مصرف آن را زیاد توصیه نمی کنند. گرماندر یا سیزاب و هندوانۀ ابوجهل (گلابی بالسام) و روزل و آرستیو لوچیک اسید سبب بیماریهای کبدی ، تنفسی و کلیوی می شوند.
تحقیقات نشان داده است که در محصولات گیاهی مرتبط با لاغری مواد سمی و آرسنیک و فلزهای سمی وجود دارد و گاهی به علت اشتباه در تشخیص گیاه مورد نظر، گیاه دیگری انتخاب شده و مورد مصرف قرار می گیرد که این حالت خطرات خاص خودش را بهمراه دارد.
قبل از مصرف داروهای گیاهی برای دیابت باید به نکات زیر توجه کنید:
· در مورد مصرف فرآوردۀ گیاهی مورد نظر خود با پزشک صحبت کنید.
· چنانچه اثرات مضر جانبی نظیر حالت تهوع، تهوع، افزایش ضربان قلب، اضطراب، کم خوابی، اسهال و دانه های پوستی را با مصرف داروی گیاهی مشاهده کردید، بلافاصله مصرف آن دارو را قطع کنید و بلافاصله به پزشک معالجتان مراجعه نمایید.
· از داروهایی که از چندین گیاه مختلف تهیه شده باشد استفاده نکنید.
· درمورد پیامهای تبلیغاتی داروهای گیاهی دقت کنید کارخانۀ سازنده ، شمارۀ تولید و تاریخ انقضاء و دفترچۀ راهنمای مصرف آن باید مشخص باشد.
منبع: diabetes.webmd. com